ਸਾਵਧਾਨ! ਜੇਬ 'ਚ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੱਟਿਆ ਜਾ ਸਕਦੈ ਭਾਰੀ ਚਲਾਨ; ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਐਕਟ ਦੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਜਾਨਣੇ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਕਾਰ ਜਾਂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਦੌੜਾਉਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ (DL) ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕ ਇਸ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਾਇਸੈਂਸ ਕੋਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਐਕਟ (Motor Vehicles Act) ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਅਣਸੁਣੇ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤੁਹਾਡਾ ਚਲਾਨ ਕੱਟਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਾਹਨ ਵੀ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਬਾਰੀਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਿਰਫ਼ ਲਾਇਸੈਂਸ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਕਦਾਈਂ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੜਕ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨ (ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ/ਸਕੂਟਰ) ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਾਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਫੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨਨ ਤੁਹਾਨੂੰ 'ਬਿਨਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ' ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਡਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨ (Private Vehicle) ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੋਈ ਵਪਾਰਕ ਵਾਹਨ (Commercial Vehicle) ਜਾਂ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਟੈਕਸੀ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਉਲੰਘਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਜ਼ਬਤ (Impound) ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੋਟਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਠੋਕਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹਨ ਕਿ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਉੱਪਰ 'ਕੰਡੀਸ਼ਨ ਨੋਟ' (Condition Note) ਵੀ ਦਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਬਣਵਾਉਣ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਜਾਂ ਟੈਸਟ ਦੌਰਾਨ ਤੁਸੀਂ ਐਨਕਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੇਰਵਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 'ਤੇ ਦਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਅਜਿਹੇ ਚਾਲਕਾਂ ਲਈ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਐਨਕਾਂ ਜਾਂ ਕੰਟੈਕਟ ਲੈਂਸ (Contact Lenses) ਪਹਿਨਣਾ ਬੇਹੱਦ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਚੈਕਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪੁਲਿਸ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਐਨਕਾਂ ਦੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੜਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਈ 'ਅਵੈਧ' (Invalid) ਕਰਾਰ ਦੇ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਚਲਾਨ ਕੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾ ਕੇ ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਣਾ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਸੜਕ 'ਤੇ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕੋ।